Sanayide Enerji Endişesi

Sanayi Sektöründe Elektrik Kesintisi: Pek Çok Yerde Üretime Ara Verildi 

Türkiye Elektrik İletim A.Ş (TEİAŞ) duyurdu! 72 saate varan elektrik kesintisi uygulanacak! TEİAŞ elektrik kısıntısı uygulamasıyla ilgili bilgilendirmede bulundu. TEİAŞ’tan yapılan açıklamanın OSB’lerde elektrik kesintisi başladı. Peki, elektrik kesintileri ne kadar sürecek? Sanayilerde elektrik kesintisi ne zaman başlıyor? OSB’lerde uygulanacak elektrik kesintileri ile ilgili detaylar… 

Türkiye’deki tüm Organize Sanayi Bölgeleri’nde uygulanacak 3 günlük elektrik kesintisi başladı. OSB’lerde üretim durdu. İran’dan Türkiye’ye gelen ve İran tarafından kalan doğalgaz iletim hattında meydana gelen arıza gerekçe gösterilerek başlatılan kısıntı uygulaması devam ederken, TEİAŞ’ın aldığı karar doğrultusunda ülkedeki tüm Organize Sanayi Bölgeleri’ne yönelik elektrik kısıntısı bu geceden itibaren devreye girecek. Türk Sanayideki enerji krizi gün geçtikçe derinleşiyor. İlk olarak fabrikaların doğalgaz kullanımı, İran’daki ‘arıza’ gerekçe gösterilerek yüzde 40 oranında kısıtlanmıştı. Alınan son kararla, 24 Ocak Pazartesi saat 00.00’dan (bu gece yarısı) itibaren Türkiye’deki tüm Organize Sanayi Bölgeleri’ne (OSB) elektrik kısıntısı uygulanması yapılacak ve ülke sanayi üretimi en az 3 gün süreyle tamamen duracak. Bu arada OSB dışındaki tesislerde de aynı kısıntının uygulanacağı öne sürüldü.iye’de sanayi üretimi en az 3 gün süreyle tamamen duracak.

 

Türkiye Elektrik İletim A.Ş (TEİAŞ) OSB’lere yazı göndermeden, telefon aracılığıyla yaptı. Ancak OSB’ler durumu sanayicilere yazı ile duyurdu.

Telefonla yapılan ilk bilgilendirmede kısıtlamanın pazartesi, çarşamba, perşembe tam gün olacağı belirtildi. Sanayiciden gelen tepkiler üzerine Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez’in konuya müdahalesi sonucu kesinti günleri ardışık hale getirildi. Pazartesi, salı, çarşamba tam gün olarak değiştirildi.

Alınan kararla tüm OSB’lerde aydınlatma ve ısınma amaçlı kullanılabilecek kadar enerji çekimine izin verildi. Belirlenen günlerde belirlenen rakamın üzerinde enerji çeken bölgelerin enerjisi TEİAŞ tarafından kesilecek ve cezai yaptırım uygulanacak.

“EKONOMİYE OLUMSUZ YANSIMASI OLACAK” 

İran’dan Türkiye’ye gelen doğalgazın 10 gün süreyle kesintiye uğraması ile başlayan elektrik kesintilerinin sanayi üretimini olumsuz etkilediğini ifade eden sanayiciler, şunları dile getirdi:

“İrandoğal gazının ülkemize arzında yaşanan kesinti ile birlikte önce sanayicilerimize, BOTAŞ tarafından doğalgaz kullanımı ile ilgili kapasitelerini yüzde 60 ile sınırlandırmaları yönünde bir karar geldi. Organize sanayi bölgeleri olarak bu süreci yönetmeye çalışırken, hemen ardından TEİAŞ organize sanayi bölgelerimize ortalama üç günü bulan elektrik kesintileri yapılacağını bildirdi. Organize sanayi bölgelerimiz şu anda bu süreci yönetmek, sanayicilerimizin üretim kayıplarını minimumda tutmak için olağanüstü gayret gösteriyor. Ancak buna rağmen şunu biliyoruz ki, üretimin ve ihracatın ivmelendiği bir dönemde yaşanan elektrik kesintilerinin ekonomiye ve sanayi üretimine mutlaka olumsuz bir yansıması olacak.”

 FATURASI HALKA ÇIKACAK 

Öte yandan enerji krizinde fatura yine halka çıkacak. 

Yapılan kesintiler nedeniyle tedarik zinciri bozulacak ve artan ürün maliyetleri tüketiciye yansıyacak. 

Bununla birlikte sorunun devam etmesi durumunda raflarda ürün bulmak da zorlaşabilir. 

72 saatlik elektrik kesintisi, sanayicileri şoka soktu 

İlk kez bu kadar uzun süreli ve kapsamlı elektrik kesintisiyle karşı karşıya kalan sanayici şaşkın. Üretimde ve ihracat taahhütlerinde adeta bir panik havası yaşandığı belirtiliyor. 

KESİNTİ ÇİĞ SÜT ÜRETİCİSİNİ VURACAK 

Ülke genelinde 24 Ocak’ta saat 00:00’ dan itibaren organize sanayi bölgeleri ve dışındaki sanayi tesislerinde haftanın 3 günü elektrik kesintisi uygulanacak. Sanayideki elektrik kesintileri çiğ süt üreticisini vuracak. Çiftçiden günlük süt alarak İşleyen süt fabrikaları elektrik kesintisi uygulanacağı için sütü işleyemeyecek. Süt fabrikaları elektrik kesintisi nedeniyle süt işleyemeyecekleri için üreticiden süt alamayacak.

‘Telafi çalışma uygulaması patronun takdirine bırakılmış durumda’

“20 Ocak tarihinde TEİAŞ tarafından yapılan açıklamayla ülke genelinde sanayi tesislerinde elektrik kısıtlamasına gidileceği bildirilmiştir. Kesintilerin ise 20 Ocak tarihinden itibaren 10 gün süreceği, bazı sanayi bölgelerinde 72 saatlik kesintiler olacağı duyurulmuştu. Özellikle pandemi döneminde pek çok kanun maddesi patronun insafına terk edilmişti. Örneğin ücretsiz izin uygulaması böyledir. Patron tek taraflı olarak işçileri ücretsiz izne çıkarabilmişti. Telafi çalışma uygulaması da patronun takdirine bırakılmış durumdadır. Önceden 2 ay süreyle yapılabilirken 20.03.2020 tarihinden itibaren 4 aya çıkarılmış ve Cumhurbaşkanı’na süreyi 2 katına çıkarma yetkisi verilmiştir. Pandemi olur işçiler ücretsiz izne çıkarılır, elektrik, doğalgaz kesilir yine işçiler patronların takdirine bırakılır. İşyerinde üretimin gerçekleşmesini engelleyecek başlıklar gerçekleşebilir ancak bunun suçlusu ve tek sorumlusu işçiler değildir. 

‘Elektrik kesintisi sırasında işçiler fabrikadaysa telafi çalışma yaptırılmaz, ücreti tam ödenir’

Şimdide telafi çalışmasıyla işçiler haksızlıklara uğruyor. Eğer elektrik kesintisi sırasında patron işçileri fabrikada beklettiyse telafi çalışması yaptıramaz ve işçinin fabrikada (fabrikanın bahçesinde vs.) çalışmadan geçirdiği sürenin ücretini de ödemekle yükümlüdür. İşçiyi eve gönderdiyse telafi çalışması yaptırabilir. Telafi çalışması yaptırırken de telafi çalışmanın uygulanmasındaki yükümlülüklere uymak zorundadır.  

‘İşçiler günde 11 saatten fazla çalıştırılamaz’

İşyerlerinde zorunlu olarak işin durduğu zamanlarda telafi çalışmasında işçilere özellikle haftasonu çalışma öne sürülüyor. Ya da gün için de çok uzun mesailer yapılması dayatılıyor. Patronların 10 günde yapmayı hedeflediği üretimi birkaç güne sıkıştırılarak işçilere mesai yapılamaz. İşçiler günde 11 saatten fazla çalıştırılamazlar. Telafi çalışmanın uygulanması kısmında işçilerin özellikle dikkat etmesi gereken bir diğer kuralsa, telafi çalışma süreleri hafta tatillerinde yaptırılamayacağıdır. Telafi sürelerinin birkaç güne sıkıştırılması ve hafta tatillerinde tamamlanması kabul edilmemelidir.   

İşçiler telafi çalışma uygulamasında nelere dikkat etmeli?

Telafi çalışması; zorunlu nedenlerle işin durması, ulusal bayram ve genel tatillerden önce veya sonra işyerinin tatil edilmesi nedeniyle işyerinde normal çalışma sürelerinin önemli ölçüde altında çalışılması veya tamamen tatil edilmesi ya da işçinin kendi ihtiyaçları için izin istemesi (kanun tarafından işçiye tanınmış yasal izin günleri dışında) durumunda yapılabilir.

Kanun telafi çalışması uygulamasını işverenin takdirine bırakmıştır. Yani telafi çalışması yapılabilmesi için işçinin onayına ihtiyaç yoktur. Ancak uygulanmasına dair belli sınırlamalar getirilmiş olup işçilerin dikkat etmesi gereken başlıklar bulunmaktadır. 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.